संत कबीरांचे विचार आणि संदेश आजही समाजासाठी उपयुक्त.श्री आशुतोष महाराजजी,(संस्थापक एवं संचालक, दिव्य ज्योति जाग्रति संस्थान)

अध्यात्म, धर्म, ईश्वर, ज्ञान इत्यादी विषयांवर अनेक गूढ आणि अमूर्त ग्रंथ, धर्मग्रंथ, वेद आणि उपनिषदे रचले गेले. पण त्यात वापरलेली भाषा आणि शैली अतिशय अवघड, अत्याधुनिक आणि विद्वत्तापूर्ण होती. म्हणूनच आपल्या संतांनी आणि महापुरुषांनी या ग्रंथांतील गूढ रहस्ये सामान्य माणसांपर्यंत सोप्या शैलीत पोचवण्याचा निश्चय केला. असेच एक प्रसिद्ध मध्ययुगीन संत झाले - संत कबीर दास जी. त्यांची शैली अतिशय साधी, आकलनीय, स्पष्ट आणि सोपी होती. आजचे लेखक, पत्रकार, प्रचारक ज्या वैचारिक स्वातंत्र्याचे समर्थन करत आहेत, त्या स्वातंत्र्याचे कबीर दास जी हे अग्रदूत होते.त्यांच्या बोलण्यात एक विलक्षण तेज होते, इतके तेजस्वी की लोक त्यांच्यापासून दूर राहू शकले नाहीत. अतिशय व्यावहारिक उपमा व उदाहरणे देऊन त्यांनी शास्त्रीय विषय सर्वसामान्यांसमोर ठेवला. म्हणूनच सुशिक्षित-अशिक्षित, तरुण-प्रौढ, सर्व लोक ही आध्यात्मिक रहस्ये मनापासून समजू शकतात. चला, कबीरसाहेबांच्या रत्नांमधून आज आपणही स्वतःसाठी काही रत्ने निवडूया.

पंछि खोज मीन को मारग। कहैं कबीर दोउ भारी। अपरमपार पार परसोतिम। मूरति की बलिहारी॥

      म्हणजेच निसर्गाच्या पलीकडे आत्मा आहे, तो ईश्वराचे रूप आहे. मी त्या रूपाचे साक्षात दर्शन करतो . त्याला प्राप्त करण्याच्या अनेक मार्गांपैकी दोन मार्ग आहेत - विहंगम आणि मीन मार्ग. हे दोन मार्ग इतर सर्व मार्गांपेक्षा श्रेष्ठ आहेत.

मीन मार्ग - मीन मार्गाचा अवलंब करणार्‍या साधकांचा स्वभाव निसर्गाच्या प्रवाहापासून उलट असतो. सर्वसाधारणपणे, आपल्या प्रापंचिक माणसांचा स्वभाव आज्ञा चक्रातून मूलाधार चक्राकडे जातो. पण पूर्ण सतगुरूंकडून ब्रह्माज्ञानाची प्राप्ती झाल्यावर आपल्या ती आंतरिक दिशा प्राप्त होते. आपल्या जीवनप्रवाहाचा प्रवाह पायथ्यापासून अज्ञा चक्राकडे जातो. म्हणजेच आपण वरच्या दिशेने प्रवास करतो. आपण निसर्गाच्या पलीकडे परमात्म्याकडे जातो. मग एके दिवशी ते त्यांच्या सहस्त्र चक्रात परमात्म्याशी एकरूप होतात.

विहंग मार्ग - विहंग मार्गातील भक्त शरीर, मन, बुद्धी इत्यादी नैसर्गिक तळ सोडून उंच उडतात. पूर्ण सद्गुरूंकडून ब्रह्मज्ञान मिळाल्यावर साधक गगनमंडलात म्हणजेच शरीरातच स्थित असलेल्या दिव्य तत्वात वास करतो. परमात्म्याचे रूप पाहून मनुष्य आनंदी होतो. सद्गुरु संत कबीर दास जी स्पष्ट करतात की, मीन किंवा विहंगम मार्गाचा अवलंब करून ब्रह्मज्ञानी साधकांनी भगवंताचे दर्शन घेणे उत्तम आहे. ब्रह्मज्ञान म्हणजे हृदयातील ’ब्रह्म’च्या प्रकाशस्वरूपाचे प्रत्यक्ष दर्शन होय. प्रत्येक युगात, पूर्ण गुरुंनी साधकांना या ज्ञानाची दीक्षा दिली आहे. या प्रक्रियेत तो शिष्याची दिव्य दृष्टी उघडतो आणि त्याला अंतर्मुखी बनवतो. शिष्याला स्वतःमधील अलौकिक प्रकाशाचे दर्शन आणि अनेक दिव्य अनुभव प्राप्त होतात. गुरुदेव श्री आशुतोष महाराज जी यांच्या कृपेने आजही समाजाला दिव्य ज्योती जागृति संस्थान या ब्रह्मज्ञानाची दीक्षा देत आहे. अगदी निःशुल्क! तुम्हालाही हे उत्तम ज्ञान मिळवण्याची इच्छा असेल तर संस्थानच्या जवळच्या कोणत्याही आश्रमात संपर्क साधा.

दिव्य ज्योती जागृती संस्थेच्या वतीने सर्व वाचकांना कबीरदास जयंतीच्या हार्दिक शुभेच्छा.