*भारतीय नवीन वर्ष* भव्य संस्कृती आणि सभ्यतेचा सुवर्ण दिवस.:- श्री आशुतोष महाराज जी,संस्थापक एवं संचालक, दिव्य ज्योति जाग्रति संस्थान.

          तुम्हाला माहीत आहे का? विक्रम संवत 2080 च्या चैत्र शुक्ल प्रतिपदेला म्हणजेच 22 मार्च 2023 रोजी आपल्या भारताचे नवीन वर्ष सुरू होत आहे? ही तारीख एक प्रकारे आपल्या भव्य संस्कृती आणि सभ्यतेचा सुवर्ण दिवस आहे. भारतीय प्रतिष्ठेमध्ये अंतर्भूत असलेल्या अध्यात्म आणि विज्ञानाशी परिचित होण्याची आणि अभिमान बाळगण्याची संधी आहे. भारतीय दिनदर्शिकेनुसार, ज्या दिवशी निर्मितीची सुरुवात झाली, तो दिवस नवीन वर्षाचा पहिला दिवस म्हणून स्वीकारला गेला. यानंतर - महाराजा विक्रमादित्य यांनी 2080 वर्षांपूर्वी एक कॅलेंडर सुरू केले, जेणेकरून आपल्याला आपल्या भारतीय तारखा, महिने आणि वर्षांची ओळख होऊ शकेल.

 या विक्रमी संवतानुसार चैत्र शुक्ल प्रतिपदा हा भारतीय नववर्षाचा पहिला दिवस म्हणून स्वीकारण्यात आला.

दुसरीकडे, ग्रेगेरियन कॅलेंडर, ज्यावर आपण पाश्चात्य अंध अनुकरणामुळे विश्वास ठेवला आहे, केवळ काही तर्क आणि अंदाजांच्या आधारे तयार केले गेले. हे कॅलेंडर येशू ख्रिस्ताच्या मृत्यूनंतर अनेक वर्षांनी तयार करण्यात आले. त्यावेळी असा अंदाज होता की येशू ख्रिस्ताचा जन्म झाला तेव्हा हिवाळा होता. म्हणूनच हिवाळ्यातील ते दिवस नवीन वर्ष म्हणून स्वीकारले गेले, ज्याला आपण 1 जानेवारी म्हणतो. याउलट भारतीय संवतानुसार चैत्र शुक्ल प्रतिपदेला नवतेची छटा आपोआप उमटते. एक नाही तर अनेक बाबी मुळे हा दिवस वर्षाचा पहिला दिवस म्हणून घोषित करतात. चैत्र शुक्लांचा सर्वांगीण, सर्वोत्तम ऋतुराज संपूर्ण निसर्गावर राज्य करतो. तेजस्वी दिवस मोठे होतात आणि गडद रात्री लहान होतात. यातून निसर्गाचा प्रत्येक कण नव्या उमेदीने, उत्साहाने, स्फूर्तीने काठोकाठ उठतो. हे चैतन्य, हे प्रबोधन, ही चळवळ - हे नववर्षाचे साक्षीदार!

असो, चैत्र नक्षत्र उजाडताच काश्मीरपासून केरळपर्यंत सणांचे ढोल वाजू लागतात. जसे- जम्मू-काश्मीरमध्ये 'नौरोज', पंजाबमध्ये 'बैसाखी', महाराष्ट्रात 'गुढी पाडवा', आंध्र प्रदेशात 'युगादी', सिंधीमध्ये 'चेटीचंद', केरळमध्ये 'विशू', 'रोंगाली' आसाम बिहू, बंगालमध्ये 'पॉयला बैशाख', तामिळनाडूमध्ये 'पुथंडू' - हे सर्व सण भारताच्या सामाजिक जाणिवेला त्याच्या तालावर नाचवतात. एक प्रकारे हे नवीन वर्षाचेच निदर्शक आहेत. या दिवशी नवरात्रही सुरू होतात आणि माँ जगदंबेचा मंत्र संपूर्ण भारतभर गुंजतो. त्यामुळे भारताचे सामाजिक भान चैत्र शुक्लालाच नवीन वर्षात प्रवेश करते.

चैत्र शुक्ल प्रतिपदा देखील 'शुभ मुहूर्त' मानली जाते कारण या दिवशी नक्षत्रांची स्थिती आणि प्रभाव उत्तम असतो. गणेश्यामल तंत्रानुसार, यम, सूर्य, प्रजापती आणि संयुक्त या नक्षत्रांमधून चार प्रकारच्या लहरी पृथ्वीवर पडतात. चैत्र शुक्‍लाला प्रजापती आणि सूर्य नावाच्या लहरींचा विशेष आशीर्वाद आहे. या सूक्ष्म लहरी आध्यात्मिक शक्ती आणि उत्थानाने खूप समृद्ध आहेत. त्यामुळे या शुभ मुहूर्तावर चांगल्या संकल्पाने नवीन वर्षात पाऊल टाकले तर काय बोलावे!चला तर मग, आपल्या भारतीय संस्कृती आणि सभ्यतेची वैज्ञानिकता आणि दैवी वैभव समजून घेऊया आणि त्यात सहभागी होऊ या. तुमच्या विक्रमी संवतानुसार नवीन वर्ष साजरे करा, जे कल्पनेवर किंवा अनुमानावर आधारित नसून अध्यात्म आणि विज्ञानावर आधारित आहे. अभिमानाने स्वीकार करा, तुमची चैत्र शुक्ल प्रतिपदा, ज्याच्या मागे आमच्या महान ऋषींचा प्रकाश आहे.

सर्व वाचकांना दिव्य ज्योती जागृती संस्थेकडून भारतीय नववर्षाच्या हार्दिक शुभेच्छा.